بدلیل استفاده های مکرر از منابع آب ، پس از مدتی آلودگی این منابع اتفاق خواهد افتاد . این آلودگیها میتوانند شامل :
 ته نشین شدن آهک در منابع و مجاری آب .
 زنگ زدن مجاری و منابع آبی .
 ته نشین شدن گل و لای در منابع آب .
 جمع شدن جلبک در سیستم آب سالنها باشد

این آلودگیها میتوانند عملکرد سیستم را تحت تاثیر قرار دهند . ایجاد اینگونه رسوبها و آلودگیها در سطوح داخلی سیستمهای آب رسانی میتواند مکان خوبی را برای رشد و تکثیر میکروبهایی مانند E.Coli فراهم نماید . در واقع هر زمانی که پرنده در معرض اینگونه آلودگیها قرار بگیرد عوارض بدی را متحمل خواهد شد . این عوارض و پیامدها میتوانند شامل :
 کاهش کیفیت لاشه پس از کشتار .
 افزایش میزان مرگ و میر در گله .
 افزایش ضریب تبدیل غذایی .
باشد

 

افزایش اینگونه مواد ارگانیک در سیستمهای آبی ، همچنین میتواند تاثیری منفی بر درمان و همچنین واکسنهای استفاده شده در آب آشامیدنی داشته باشند .
پیشنهاد میشود که در جهت نگهداری سیستمهای آبی در شرایط مطلوب :
 نظارتهای مکرر .
 اجرای برنامه های پاکسازی .
 اجرای برنامه های ضدعفونی .
بکار برده شود .
بخش حفاظت محیط USDA استفاده از میزان ۵۰۰۰ ، Coliform ماده ضدعفونی کننده را به ازای یکصد میلی لیتر آب مجاز میداند . سایر منابع مطالعه شده در این زمینه غیر قابل قبول میباشند .
اطلاعات ارائه شده در این قسمت به خواننده کمک خواهد کرد تا با انتخاب یکی از روشهای ضدعفونی گامی موثر را در سلامتی گله بردارد . با مطالعه این بخش شما قادر خواهید بود تا روشهای مختلف ضدعفونی سیستمهای آبی را بخوبی فرا گرفته و در شرایط مقتضی بکار بندید .

پاکسازی و ضدعفونی مجاری آب :
الف ) پاکسازی مجاری آب در بین دو دوره ( ضد عفونی شدید ) :
به عقیده بسیاری از متخصصان ، بهترین زمان برای ضدعفونی و پاکسازی سیستمهای آبی بین دو دوره است . در واقع ضدعفونی مجاری آبی بایستی از بخشهای مهم یک برنامه ضدعفونی خوب باشد .
و اما مراحل مختلف ضدعفونی منابع آب عبارتند از :
 پاکسازی لوله ها و مجاری مختلف آب با فشار قوی آب .

سوال :
علت استفاده از آب با فشار قوی چیست ؟
جواب :
بسیاری از اجرام موجود در سیستمهای آبی بعلت چسبندگی و همچنین وزن زیاد با روشهای معمول از بین نخواهند رفت . تنها راه از بین بردن این مواد استفاده از آب با فشار قوی میباشد .

 پس از پایان پذیرفن مرحله قبلی ، انتهای تمامی مجاری آب را بخوبی ببندید .
 حالا مجاری آب را با مواد پاک کننده پر کرده و سه تا شش ساعت ضد عفونی مجاری را متوقف نمائید .
 فیلترهای استفاده شده موجود در مجاری را تعویض کنید .
 حالا مجاری آب را باز کنید .
 داخل مجاری را بخوبی با آب شسشتشو دهید .
 بایستی دقت کندکه تمامی آبخوریها به دقت ضدعفونی شده باشند .

میزان غلظت مجاز پاک کننده ها برای استفاده میان دوره :
میزان استفاده در مقادیر بالا میزان استفاده در مقادیر کم نام ماده ضدعفونی کننده
۸۰۰ تا ۱۰۰۰ گرم در ۵۰۰ لیتر آب ۸۰۰ تا ۱۰۰۰ گرم در ۵۰۰ لیتر آب اسید سیتریک
۴ لیتر در ۵۰۰ لیتر آب ۴ لیتر در ۵۰۰ لیتر آب سرکه
۴۰۰ گرم در ۵۰۰ لیتر آب ۴۰۰ گرم در ۵۰۰ لیتر آب آمونیاک
۳۵۰ گرم در ۵۰۰ لیتر آب ۳۵۰ گرم در ۵۰۰ لیتر آب کلر

نکته :
از این غلظت ها زمانی که پرندگان در سالن حاضر هستند استفاده نکنید .

ب ) پاکسازی مجاری آب در زمان حضور پرندگان :
در این بخش تصمیم داریم تا با هم با روشهای ضدعفونی سیستمهای آبرسانی در زمان حضور پرندگان در سالن آشنا شویم . اینکار به ما کمک میکند تا از رشد و تکثیر عوامل زنده در مجاری آب جلوگیری کنیم .
و اما خصوصیات اینگونه ضدعفونی ها :
 رقیق سازی بیشتری در این روش بایستی اعمال شود .
 پاکسازی مجاری آب تا دو روز پس از واکسیناسیون و درمان بایستی متوقف شود .
 زمانیکه این برنامه را آغاز می کنید ، رفتار پرندگان را بخوبی تحت نظارت داشته باشید تا مطمئن شوید که پرندگان آب مینوشند .

میزان غلظت مجاز پاک کننده ها برای استفاده در طول دوره :
میزان استفاده در مقادیر بالا میزان استفاده در مقادیر کم نام ماده ضدعفونی کننده
۲۰۰ گرم در ۵۰۰ لیتر آب ۲۰۰ گرم در ۵۰۰ لیتر آب اسید سیتریک
۲ لیتر در ۵۰۰ لیتر آب ۲ لیتر در ۵۰۰ لیتر آب سرکه
۱۵۰ گرم در ۵۰۰ لیتر آب ۱۵۰ گرم در ۵۰۰ لیتر آب آمونیاک

ضدعفونی مجاری آب :
هدف از ضدعفونی مجاری آب ، کاهش میزان میکرو ارگانیسمها ( باکتریها و ویروسها ) در مجاری آب میباشد . ضدعفونی کننده ها در سیستم آبرسانی ، تنها میزان میکروبها را کاهش نمی دهد . ضدعفونی سبب می شود که رشد جلبکها خزه ها ، رسوب مواد معدنی و رسوب لجنها به حداقل برسد .

نکاتی که در هنگام ضدعفونی مجاری آب بایستی به خاطر داشته باشید عبارتند از :
 استفاده از کلر در مجاری آب ، اکسیداسیون آهن را کاهش میدهد . کاهش اکسیداسیون آهن نیز سبب کاهش زنگ زدگیها در تجهیزات آب میشود .
 به خاطر داشته باشید که مواد ضدعفونی کننده نبایستی ۲۴ تا ۴۸ ساعت پس از واکسیناسیون استفاده شوند .
 برخی از مواد ضدعفونی کننده در مواقعی که پرندگان تحت درمان هستند ، میتوانند در روند درمان تاثیرگذار باشند .
 استفاده از آمونیاک در سطوح پائین حلالیت داروهای Sulfa را افزایش می دهد .
 اسید سیتریک ، میزان حل شدن تتراسایکلین را افزایش می دهد .
 استفاده از اسید سیتریک در ضدعفونی مجاری سیستم آب میتواند به کاهش میزان لجن ها کمک شایانی بکند .
 اسید سیتریک میتواند بعنوان حاملی برای ویتامینها و مواد معدنی باشد .
 پراکسید هیدروژن در غلظت بسیار بالا میتواند سبب آسیب بافتی شود .
 ید به استیل گالوانیزه شده و لاتکس حساس است .
 اسید سیتریک به استیل گالوانیزه شده حساس میباشد .
 مقادیر بالای کلر به انواع فلزات مانند استیل حساس میباشد .
 کلر ، آمونیاک و برخی دیگر از ضدعفونی کننده ها نبایستی با هم تکریب شوند . ترکیب این مواد با هم میتواند سبب تولید گازهای بسیار خطرناک شود .

نتیجه گیری :
تحقیقات نشان داده است که کیفیت و محتوای آب ، بعنوان یکی از مهمترین اجزای تغذیه طیور بایستی مورد بررسی قرار بگیرد . بنابراین اجرای مکرر برنامه های ضدعفونی و پاکسازی امری ضروری به نظر میرسد . اجرای اینگونه برنامه ها مطمئنا در پارامترهای مختلف تولید موثر میباشد .

 

علیرضا گائینی . دانشجوی رشته دکترای دامپزشکی . دانشگاه آزاد اسلامی . واحد گرمسار

www.sepahandaneh.com

itpnews.com

ضدعفونی آب سالن مرغداری